martes, 29 de octubre de 2013

VERÍN

        A POBOACIÓN DE VERÍN, CONTANDO TODO O MUNICIPIO,  É DE CERCA DE 15.000 HABITANTES, ALCANZANDO UNHA DENSIDADE DE POBOACIÓN DE 156 HABITANTES POR CADA QUILÓMETRO CUADRADO. PERO NAS MONTAÑAS CADA VEZ VIVE MENOS XENTE PORQUE NON DISFRUTAN DOS SERVIZOS QUE OFRECE A CAPITAL DA COMARCA

         A COMARCA ESTÁ RODEADA DE MONTAÑAS QUE PERTENCEN ÁS SERRAS DE SAN MAMEDE POLO LESTE, LAROUCO POLO OESTE E PENAS LIBRES POLO SUR. POR ELAS BAIXAN AS AUGAS QUE FORMARÁN O RÍO TÁMEGA NO VAL DO SEU NOME, NO QUE TAMÉN ESTÁ A VILA PORTUGUESA DE CHAVES. AS TERRAS DO VAL SON FÉRTILES E NELAS ABUNDAN AS VIDES. NAS MONTAÑAS MEDRAN OS SOUTOS DE CASTIÑEIROS E CARBALLEIRAS. AGORA, QUE XA REMATOU A VENDIMA,  É TEMPO DE RECOLLER CASTAÑAS E COGUMELOS.

     
         VERÍN É A CAPITAL DA COMARCA SITUADA NO SUR DA PROVINCIA DE OURENSE. ESTA COMARCA ESTÁ FORMADA POLOS CONCELLOS DE CASTRELO DO VAL, CUALEDRO, LAZA, MONTERREI, OIMBRA, VERÍN, RIÓS E VILARDEBÓS.


        A VILA DE VERÍN ESTÁ SITUADA AOS PÉS DO CASTELO DE MONTERREI. O TÁMEGA CRUZA O BARRIO DE SAN LÁZARO ONDE EXISTE UNHA PRAIA FLUVIAL. CONTA CON SERVIZOS IMPORTANTES PARA TODA A COMARCA  COMO HOSPITAL, INSTITUTOS, DELEGACIÓN DE FACENDA, POLICÍA, XULGADO, BOMBEIROS, INSTALACIÓNS DEPORTIVAS, FARMACIAS, NOTARÍAS, ETC.

           AS AUGAS MINERAIS SEMPRE FORON IMPORTANTES PORQUE EXISTEN MOITAS FONTES NAS QUE SE EDIFICARON BALNEARIOS COMO : CABREIROÁ, FONTENOVA, SOUSAS, CALDELIÑAS, REQUEIXO. TAMÉN AS ADEGAS E COOPERATIVAS DE VIÑO, A EXTRACCIÓN DE ÁRIDOS, OUTRAS  INDUSTRIAS QUE SE ENCONTRAN NO POLÍGONO INDUSTRIAL  REPERCUTEN NA ECONOMÍA.

       


GUIÓN :


- CAPITAL DA COMARCA

- XEOGRAFÍA DA COMARCA

- SITUACIÓN DA VILA DE VERÍN

-ECONOMÍA DE VERÍN

- POBOACIÓN DE VERÍN
     

   http://www.verin.es/fixo/ADL/plan2009-2014.pdf

lunes, 28 de octubre de 2013

MEMORIZA AS MENSAXES

    XA SABES QUE NON ESTÁN BEN ESCRITAS. ESO QUEDA PARA TI. ESCRIBE AS ORACIÓNS CORRECTAMENTE E VERÁS QUE SABES MOITAS COUSAS E SE NON AÍNDA ESTÁS A TEMPO DE APRENDELAS.

ESCRIBE CORRECTAMENTE ESTAS ORACIÓNS NA LIBRETA DE COÑECEMENTO DO MEDIO.

1º- OESCUDO,OHIMNOEABANDEIRASONOSSÍMBOLOSDEGALICIA.

2º- NAPARTESUPERIORDOESCUDOATÓPASEACOROAREAL.

3º- AFESTADACOMUNIDADEGALEGAÉODÍADOAPÓSTOLOSANTIAGO.

4º- ASIRMANDADESDAFALAORGANIZARONOPRIMEIRODÍADEGALICIA.

5º-OESTATUTODEAUTONOMÍAEACONSTITUCIÓNDEFINENASCOMPETENCIAS.

6º- OPARLAMENTOÉAINSTITUCIÓNQUEREPRESENTAAOPOBOGALEGO.

7º-AXUNTADEGALICIAESTÁFORMADAPOLOPRESIDENTEEOSCONSELLEIROS.

8º-CADACATROANOSOSGALEGOSMAIORESDEIDADEESCOLLENAOSGOBERNANTES

9º- OREINOMEAAOPRESIDENTEELIXIDONOPARLAMENTO.

10º- OESTATUTODEAUTONOMÍADEGALICIAFOIAPROBADOEN1981.



jueves, 24 de octubre de 2013

AYER EN FERROL

ONTE O CRUCEIRO OCEANA VISITOU A RÍA DE FERROL



DE MADRUGAGA ENTRARON EN EL PUERTO PARA VISITAR LA CIUDAD Y SE FUERON POR LA TARDE . LA LLUVIA  PROPIA DE UN CLIMA OCEÁNICO MANTUVO A MUCHOS TURISTAS DENTRO DEL BARCO. OTRA VEZ SERÁ.

miércoles, 23 de octubre de 2013

¿QUIÉN DIJO NO ME CABE?

           SI ALGUNA VEZ TIENES PROBLEMAS PORQUE CREES QUE TIENES POCO SITIO EN LA LIBRETA PARA HACER ALGÚN EJERCICIO,  DEBERÍAS DARTE UNA VUELTA POR EL CARROMATO DE MAX QUE ESTÁ EN UN PRECIOSO PUEBLO DE MÁLAGA LLAMADO MIJAS.YO YA ESTUVE ALLÍ Y ME DI CUENTA DE QUE EL QUE NO TIENE SITIO PARA ALGO ES PORQUE NO LO HA PENSADO MUY BIEN.

CARROMATO DE MAX EN MIJAS

TITANIC EN UN GRANO DE ARROZ

BAILARINA EN UN PALILLO

PRESIDENTE LINCOLN EN LA CABEZA DE UN ALFILER

MONUMENTO A MAX JUNTO A SU CARROMATO

MIJAS Y EL CARROMATO ESTÁN EN ANDALUCÍA


lunes, 21 de octubre de 2013

MULLERES DE MUGARDOS




             PESCADEIRAS, COMADRONAS, TELEFONISTAS, MARISCADORAS, MAESTRAS,LABREGAS,MATACHÍNS, PRESIDENTAS DE ASOCIACIÓNS, CONCELLEIRAS...



AS MULLERES DE MUGARDOS 1

AS MULLERES DE MUGARDOS 2

- ONDE ESTÁ MUGARDOS?

- NO GOLFO ÁRTABRO

MAPA

MAPA 2


MAGNUS PORTUS ARTABRORUM

GRAN PUERTO DE LOS ÁRTABROS

Corresponde con lo que los geógrafos grecorromanos EstrabónPomponio Mela y Plinio designaron como Portus Magnus Artabrorum, región habitada por el pueblo de los ártabros. Estrabón habla en el libro III de su Geografía de que «los ártabros tienen muchas ciudades situadas en un golfo que los navegantes llaman puerto de los ártabros». Sin embargo, hay quien interpreta que «puerto» solo puede designar una población y que este texto debe referirse a una ciudad en la que, posiblemente, los romanos pretendieron construir un puerto muy grande, y que este plan se desbarató debido a lasGuerras Púnicas.

La imagen de lo que es típico en la Galicia de la Edad del Hierro existen restos arqueológicos que muestran una gran concentración de pequeños núcleos poblacionales indígenas. Entre ellos, los autores clásicos destacan AdobricaFlavia Lambris o Flavium Brigantium.

http://es.wikipedia.org/wiki/Golfo_%C3%81rtabro


PASEO POLO GOLFO ÁRTABRO

FERROL

MAPA

UN DISPARATE MÁS

DESAPARECIDO UN CASTRO SINGULAR

EXPERTOS INDIGNADOS

PATRIMONIO DESTROZADO

Y PARA QUE ...

PUERTO SIN BARCOS

DERROCHE A LO LOCO

FORZA DO MAR

OBRA TERMINADA

1,3 MILLONES DE TONELADAS AL AÑO

INDEMNIZACIÓN

REPSOL INDEMNIZADO


A PARADANTA , O CONDADO E BAIXO MIÑO

O MIÑO FAI FRONTEIRA CON PORTUGAL. É A RAIA HÚMIDA. VERÍN TAMÉN ESTÁ NA RAIA SECA. AS COMARCAS  QUE ESTÁN SEPARADAS DE PORTUGAL POLO MIÑO SON ESTAS TRES: PARADANTA, CONDADO E BAIXO MIÑO. O RÍO XA CIRCULA LIBREMENTE CARA A DESEMBOCADURA.



A PARADANTA EN GALICIA

MAPA DE GALICIA

CONCELLOS DA PARADANTA

MAPA DE PONTEVEDRA

CATRO CONCELLOS

ARBO, A CAÑIZA, COVELO, CRECENTE

O CONDADO

CONCELLOS DO CONDADO

BALNEARIO CON HISTORIA

WEB

HISTORIA EN FOTOS

HOSTELERÍA, TURISMO, BELLEZA, SALUD...

TRATAMIENTO DE LA BASURA

EL MUNICIPIO MÁS JOVEN Y MÁS PEQUEÑO

TORNEO DE GOLF EN MONDARIZ

BAIXO MIÑO

CINCO CONCELLOS NO BAIXO MIÑO

BAIXO MIÑO DENDE O AR

TUI Y SAN TELMO

CATEDRAL FORTALEZA




AVALIACIÓN

          XA TES QUE SABER BASTANTES DATOS DO TEMA TRES, PERO NON TE PODES ESQUECER DO QUE LEVAS APRENDIDO NOS OUTROS TEMAS PORQUE XA TE DARÍAS CONTA DE QUE TODO ESTÁ RELACIONADO. IMOS REPASAR DE ATRÁS E BUSCANDO NOVA INFORMACIÓN NO TEMA 3. NA PRÓXIMA AVALIACIÓN TAMÉN HABERÁ QUE IR INTRODUCINDO INFORMACIÓN DO TEMA 4.


1º- DÚAS PENÍNSULAS BAÑADAS POLO MAR DO NORTE.

2º- UNHA PENÍNSULA BAÑADA POLO MEDITERRÁNEO E O ATLÁNTICO.

3º- CUMIO DOS ALPES QUE MIDE 4.810 METROS.

4º- AFLUENTE DO VOLGA QUE NACE NOS URAIS.

5º- CATRO RÍOS EUROPEOS QUE DESEMBOCAN NO MAR NEGRO.

6º- OCÉANO SITUADO AO NORTE DE EUROPA.

7º- DÚAS IMPORTANTES DEPRESIÓNS DA PENÍNSULA IBÉRICA.

8º- ÚNICO RÍO LONGO ESPAÑOL DA VERTENTE MEDITERRÁNEA.

9º- SISTEMA MONTAÑOSO QUE DIVIDE A MESETA IBÉRICA EN DÚAS.

10º- RÍO OURENSÁN QUE NACE NA SERRA DE SAN MAMEDE, PASA POR A DEPRESIÓN DA LIMIA, FAI O EMBALSE DAS CONCHAS E DESEMBOCA NO ATLÁNTICO POR VIANA DO CASTELO.

11º- CATRO TIPOS DE SERRAS GALEGAS.

12º- PICO GALEGO DE 2.124 METROS.

13º- PRINCIPAL AFLUENTE DO MIÑO.

13º- DOUS  RÍOS  QUE NACEN, DISCORREN E DESEMBOCAN NO MIÑO SEN SAÍR DA PROVINCIA DE OURENSE.

14º- RÍO QUE NACE NA PROVINCIA DE ZAMORA, DESEMBOCA NO SIL E TEN COMO AFLUENTE O XARES.

15º- DOUS CABOS IMPORTANTES ENTRE OS QUE ESTÁ A RÍA DE ORTIGUEIRA.

16º- ZONAS GALEGAS ONDE HAI MÁIS PRECIPITACIÓNS.

17º- ESTACIÓN MENOS CHUVIOSA.

18º- OS SOUTOS E AS DEVESAS ABUNDAN ALÍ.

19º- ESTÁ FORMADO POR FIEITOS, BREIXOS, TOXOS, XESTAS, CARBALLOS,  CASTIÑEIROS, BIDUEIROS E AMENEIROS, PRINCIPALMENTE.

20º- CONXUNTO ARBÓREO NO QUE ABUNDA O CARBALLO MESTURADO CON OUTRAS ÁRBORES.

21º-PLANTAS QUE COMPOÑEN O MONTE BAIXO NOS ANCARES.

22º- CLASE DE ANIMAIS Á QUE PERTENCEN: GAMO, CORZO, LOBO, LEIRÓN, MARTA, GARDUÑA,COELLO, LEBRE, RAPOSO.

23º-CLASE DE ANIMAIS Á QUE PERTENCEN: ANGUÍA, SALMÓN, SABOGA, TROITA, BARBO.

24º- CLASE DE ANIMAIS Á QUE PERTENCEN: AGUIA REAL, GAIVOTAS, PARDELAS,GARZAS, PARRULOS, PERDIZ, ESTORNIÑO PINTO.

25º- CONXUNTO FORMADO POR: CORTEGADA, ONS, ONZA, SÁLVORA E AS CÍES.

26º- PROVINCIA NA QUE SE ENCONTRA O PARQUE NATURAL DO XURÉS.

27º- AVE DESAPARECENDO DOS BOSQUES GALEGOS.

28º- CIDADE MÁIS POBOADA DE GALICIA.

29º- DENSIDADE DE POBOACIÓN DE GALICIA.

30º- CIDADE DO INTERIOR QUE PASA DOS CEN MIL HABITANTES.

31º- GRUPO DE PERSOAS QUE TRABRALLAN OU BUSCA TRABALLO.

32º- GRÁFICO QUE REPRESENTA A POBOACIÓN DUN LUGAR SEGUNDO IDADES E SEXO .

33º- TRABALLOS DAS PERSOAS QUE SE OCUPAN NO SECTOR PRIMARIO.

34º- MUNICIPIOS INDUSTRIAIS DAS RÍAS ALTAS.

35º- DÚAS CIDADES GALEGAS QUE ESTEAN COMUNICADAS POR TERRA, MAR E AIRE.




domingo, 20 de octubre de 2013

LAMPREA DE ARBO



ANTES DE QUE NO MIÑO EMBALSEN AS SÚAS AUGAS, AS LAMPREAS VEÑEN DENDE O ATLÁNTICO COMO FIXERON SEMPRE.

UN ANIMAL TAN FEO COMO SABOROSO.

EXCELENCIA DO MIÑO


FÓSILES VIVINTES

LAMPREAS EN ACUARIO

PESCA DE LAMPREAS NO MIÑO

PESCANDO NO MIÑO

PESQUEIRAS ROMANAS

RIQUEZA MILENARIA

LAMPREA DE ARBO E XAMÓN DA CAÑIZA NA COMARCA DA PARADANTA

PREPARACIÓN DA LAMPREA

UNA VIDA VIAJERA

Nace en el río, en donde permanece durante 4-5 años en estado larvario, hasta llegar a medir 20 centímetros de largo, momento en el que se convierte en adulto y desciende al mar donde vivirá, entre los 200 y 500 m de profundidad, hasta llegar a la madurez sexual. Es entonces cuando, con una longitud entre 80-100 cm y un peso de hasta 1 kg, en viaje migratorio, remonta el río para desovar. El desove tiene lugar en primavera y verano en lugares poco profundos, donde construye un nido de piedras que transporta con su boca de ventosa. El número de huevos varía entre 50.000 y 200.000; durante la puesta el macho se fija a la hembra con su boca y permanece enroscado a ella; la hembra, del mismo modo, se fija a una piedra del fondo. Después del desove las lampreas mueren.

http://es.wikipedia.org/wiki/Hyperoartia






XAMÓN NA CAÑIZA


      A CAÑIZA É UNHA VILA DA PROVINCIA DE PONTEVEDRA, CONCELLO FRONTEIRIZO COA PROVINCIA  DE OURENSE. É A CAPITAL DA COMARCA DA PARADANTA.

     CANDO IMOS A VIGO PASAMOS POR ALÍ. É TRADICIÓN PARAR E COMER UN BOCADILLO DO XAMÓN DA CAÑIZA.

       UNHA  BOA NOTICIA :

ARTIGO PERIODÍSTICO


       A GANDARÍA   EXTENSIVA  DO PORCO CELTA É UN MODO DE RENTABILIZAR OS MONTES DE FARO DE AVIÓN.

OS PORCOS LIBRES


          A FESTA DO XAMÓN DA CAÑIZA ESTA DECLARADA FESTA DE INTERÉS TURÍSTICO DE GALICIA.

FESTA DO XAMÓN

          RECUPERANDO A COCIÑA TRADICIONAL

O PETELO ATRAE TURISMO

             XAMÓN DE A CAÑIZA

PRODUTO ESTRELA

CONCELLO CON PÁXINA WEB

A CAÑIZA WEB


PATRIMONIO NATURAL PROTEXIDO

 MONTE ALOIA


 ESTÁ NA PROVINCIA DE PONTEVEDRA, PRÓXIMO A TUI. DECLARADO PARQUE NATURAL  O 4 DE DECEMBRO DE 1978.

      SON 746 HECTÁREAS DE MONTE NA SERRA DO GALIÑEIRO, CON ABUNDANTES  RESTOS PREHISTÓRICOS DA ÉPOCA CASTREÑA. DENDE O ALTO DE SAN XOAN, A  629 METROS DE ALTURA, CONTÉMPLASE A DESEMBOCADURA DO MIÑO.

        ABUNDAN OS TOXOS E XESTAS, CARBALLEIRAS, ESPECIES DE RIBEIRA., PERO EXISTEN PLANTACIÓNS DE ÁRBORES EXÓTICAS E PIÑEIRAIS.

           HABITAN RAPOSAS, COELLOS, OURIZOS CACHEIROS, PERDICES, RATOEIROS, CÁRABOS,CERNÍCALOS, E ANFIBIOS COMO O TRITÓN.

             NEL SE REFUXIABAN OS TUDENSES CANDO FORON INVADIDOS POR ROMANOS, ÁRABES, NORMANDOS, FRANCESES E PORTUGUESES.

             AINDA PERMANECE EN PE UN VALADO CICLÓPEO DE 1.250 METROS DE LONGO, QUE SE CREE É A MURALLA DEFENSIVA DUNHA CITANIA OU CASTRO PRERROMANA.

              PARA  PARA ALGÚNS O MONTE ALOIA É O FAMOSO MONTE MEDULIO.

viernes, 18 de octubre de 2013

EL MONSTRUO DEL MIÑO

"El embalse de Belesar es un verdadero monstruo que se encuentra a la altura del pequeño pueblo de Belesar, en Chantada (Lugo)en el curso alto del río Miño. Es capaz de embalsar 675 Hectómetros cúbicos., y su presa, de 132 metros de altura, con diseño de cúpula apoyada en dos estribos de gravedad ,fue innovadora en su época y un gran diseño del ingeniero de caminos canales y puertos ,Luciano Yordi de Carricarte, quien diseñó sin ayuda de ordenadores - ya que no existían - muchas de las presas gallegas , el viaducto de Catoira y el aeropuerto de la Coruña . 
El embalse era fundamental para dos cosas. 
Una , dinamizar la paupérrima industria Gallega y otra regular el caudal del Miño, que en años lluviosos hacía estragos desde Orense hasta Tui. 
Pero el embalse supuso anegar un montón de pueblos, y muchas hectáreas, de terreno de poco valor excepto algunas zonas de viñedos y vegas bajas. Pero inundó también uno de los pueblos más emblemáticos y hermosos del camino de Santiago. Portomarín, irónicamente declarado conjunto histórico artístico pocos años antes de su inundación.
La construcción del embalse terminó con tímidas protestas 1963. Gobernaba nuestro invicto y glorioso Caudillo (Esto es memória Histórica) y no hubo oposición posible. Hoy seguramente no se hubiese construido pero hay que reconocer que los embalses eran y son desgraciadamente necesarios.
Lo curioso del caso es que ahora con motivo de la construcción de una nueva central y dos nuevas turbinas, se están haciendo obras de reparación en la presa y han tenido que reducir el caudal por debajo de la cota de explotación. Ahora mismo se ven estructuras, tierras y pueblos que no se veían desde hace 48 años." 

http://fotolog.miarroba.es/jm-lopez/presa-del-embalse-de-belesar-rio-mino-331/


PODES VER AS TERRAS QUE AFLORAN DESPOIS DESES 48 ANOS ANEGADAS.
TERRAS A FLOTE

O EMBALSE FÍXOSE PEQUENO E LIBEROU A AUGA.

AUGA LIBERADA

VACÍAN EL EMBALSE PARA DARLE MÁS POTENCIA

VIÑEDOS SUMERGIDOS

UN PUEBLO, DECLARADO CONJUNTO HISTÓRICO ARTÍSTICO, DEBAJO DEL AGUA:

ARTÍCULO PERIODÍSTICO

ANTES Y DESPUÉS DE SER INUNDADO

PORTOMARÍN CONXUNTO HISTÓRICO ARTÍSTICO

La construcción del embalse de Belesar, en el río Miño, provocó que el pueblo de Portomarín se convirtiera en un pueblo fantasma sumergido. Los habitantes de esta localidad de Lugo tuvieron que irse de sus casas cuando el agua comenzó a subir. Algunos monumentos, como la Iglesia de San Nicolás, sobrevivieron a la subida al ser trasladados al actual pueblo. Ahora, obras de mejora en la central hidroeléctrica, junto con la sequía, han hecho bajar el nivel del agua hasta 14 metros.

POTOMARÍN FANTASMAL

UNA JOYA TRASLADADA PIEDRA A PIEDRA

IGLESIA Y FORTALEZA

UN ENCLAVE DEL CAMINO FRANCÉS A COMPOSTELA

GUÍA DE PORTOMARÍN

HISTORIA DE PORTOMARÍN:


"EL VIEJO POBLADO, UNA JOYA DEL MEDIEVO CAMBIADA POR KILOVATIOS
El municipio lucense de Portomarín, ya se cita como asiento poblacional en el siglo II, preferentemente por el puente construido para salvar el paso de las aguas del padre Miño. Luego como poblado medieval se siguió destacando por su importancia dentro del Camino Francés, siendo final de etapa que ya se destaca en el ‘Codice Calixtinu’. Han tenido asentamiento ‘Pons Minie’, actual Portomarín, los Caballeros de Santiago, en el siglo XII y posteriormente los Caballeros de Malta o Sanjuanistas. Ello hizo que se construyese el templo fortaleza de San Nicolás y San Juan, contase la villa con hospital y la singular ‘Ecomienda’.
Los problemas de Portomarín a lo largo de los siglos fue sus puentes, que ha tenido cuatro, de los que nos da cuenta la historia. Uno de ellos lo derumbó la propia doña Urraca para poder frenar las tropas de Alfonso el Batallador, el cual seria posteriormente reconstruido, parece que por Pedro Peregrino.
No obstante los mayores problemas han llegado en la década de los cincuenta del pasado siglo, al ser toda esa bella población ribereña de San Nicolas y San Pedro, a pesar de ser una población que fuera declarado, el 3 de junio de 1931 monumento histórico artístico y posteriormente, el 8 de febrero de 1946, se declarase a todo el poblado monumento histórico artístico. Todo ello no hizo privó que la fiebre del kilovatio llevase a la inundación de esas riberas para levantar la presa de Belesar de más de un centenar de metros, construyendo el segundo embalse hidroeléctrico más grande de Europa.
Con motivo de esta gran ‘desfeita’ poblacional, las parroquias, San Nicolas y San Pedro, que estaban situadas en los margenes derecha e izquierda del Miños, en el nuevo poblado del Monte del Cristo se fundieron en una sola. El templo fortaleza fue trasladado piedra a piedra, así como las partes básicas de los monumentos más singulares, portada de la iglesia románica de San Pedro y zonas solariegas de los palacios de Berbetoros y General Paredes. No obstante y a pesar de ello, se perdió lo que seria hoy uno de los pocos poblados medievales íntegros de los que todavía resisten en pie en el Norte de España y una de las poblaciones más singulares, arrastrando una significativa historia recuperada a lo largo de sus XVIII siglos, y viendo pasar, desde sus comienzos los millones de peregrinos xacobeos en su peregrinar hacia la ciudad del Apostol."


SIL: UN RÍO ENJAULADO

ES EL RÍO QUE CUENTA CON MÁS EMBALSES DE ESPAÑA, SEGÚN ESTE TRABAJO. EXPLICA COMO SE MALTRATA UN RÍO PARA SAQUEAR TODA SU RIQUEZA. HUBO UN TIEMPO EN QUE SE PESCARON EN ÉL SALMONES, AHORA ES IMPOSIBLE PORQUE LOS EMALSES IMPIDEN SU CAMINO.

ESTUDIO DEL RÍO SIL

AVALIACIÓN

                                              SABES DO QUE CHE FALO ?



1º- SECTOR QUE SE REFIRE A LABORES AGRÍCOLAS, GANDEIRAS, PESQUEIRAS E FORESTAIS.

2º- AS PERSOAS QUE SE OCUPAN NO SECTOR ANTERIOR DE CADA CEN.

3º- CATRO FORMAS DE TRABALLAR A PESCA EN GALICIA.

4º- TRES TIPOS PRINCIPAIS DE GANDO.

5º- PRETO DELA SE LOCALIZA A AGRICULTURA DE MERCADO.

6º-ALGÚNS  PEIXES PROPIOS DA PESCA DE ALTURA.

7º- ALGÚNS PEIXES PROPIOS DA PESCA DE BAIXURA.

8º- NO ANO 2007 OCUPABA O 39,7% DAS TERRAS GALEGAS.

9º- TIPO DE AGRICULTURA QUE CULTIVA PLANTAS FORRAXEIRAS, PATACAS, CEREAIS E VIDES.

10º- CONXUNTO DE PERSOAS QUE NON PODEN TRABALLAR OU QUE REALIZAN TRABALLOS NON REMUNERADOS.

11º- TIPO DE CRECEMENTO CANDO MORREN MÁIS PERSOAS CA NACEN.

12º- DENSIDADE DA POBOACIÓN EN GALICIA EN HABITANTES POR QUILÓMETRO CUADRADO.

13º- CONTA QUE HAI QUE FACER PARA CALCULAR A DENSIDADE DE POBOACIÓN.

14º- CIDADE DO INTERIOR DE GALICIA QUE SUPERA OS CEN MIL HABITANTES.

15º- PERSOAS QUE CHEGAN DE FÓRA PARA VIVIR NA NOSA COMUNIDADE.

16º- PERSOAS QUE MARCHAN DA NOSA COMUNIDADE A OUTRAS PARTES PARA VIVIR.

17º- GRÁFICO QUE REPRESENTA A POBOACIÓN SEGÚN IDADE E SEXO.

18º- PROVINCIAS GALEGAS NAS QUE SE CONCENTRA A INDUSTRIA.

19º- TRES VILAS INDUSTRIALES DAS RÍAS BAIXAS.

20º- DOUS MUNICIPIOS DAS RÍAS ALTAS ONDE SE CONCENTRA A INDUSTRIA.

21º- NELAS PRODÚCESE A MEIRANDE PARTE DA ENERXÍA ELÉCTRICA.

22º- COMUNIDADE AUTÓNOMA NA QUE SE PRODUCE A CUARTA PARTE DO TOTAL DE ESPAÑA EN ENERXÍA HIDROELÉCTRICA.

23º- ASÍ QUEDAN OS POBOS E AS TERRAS PRÓXIMOS A UN RÍO CANDO SE FAN OS ENCOROS.

24º- RÍO NO QUE SE FIXERON OS ENCOROS DE BELESAR, PEARES, VELLE, CASTRELO, FRIEIRA.

25º- SECTOR NO QUE SE CONTABILIZA AS ACTIVIDADES DA CONSTRUCIÓN, INDUSTRIA, EXPLOTACIÓN DE MINAS E PRODUCIÓN DE ENERXÍA.


26º- SECTOR A O QUE PERTENCE A ADMINISTRACIÓN PÚBLICA, EDUCACIÓN E SANIDADE.

27º- COMERCIO QUE SE REALIZA DENTRO DUN PAÍS.

28º- NÚMERO DE TURISTAS QUE VISITARON GALICIA NO 2007.

29º- TANTO POR CENTO DE PERSOAS QUE SE ADICAN A O SECTOR TERCIARIO EN GALICIA.

30º-GRUPO DE  SERRAS NAS QUE SE FIXERON OS ENCOROS DE : PORTAS, VAO, PRADA,SEQUEIROS...

.




martes, 15 de octubre de 2013

UN PATRIMONIO MÍTICO EN PERIGO

CINCO RAZAS EN PERIGO DE EXTINCIÓN

RAZA CACHENA

RAZAS GALEGAS OURENSÁS

AS NOSAS RAZAS

FEDERACIÓN DE RAZAS AUTÓCTONAS DE GALICIA

AVALIACIÓN

          IMOS REPASANDO DE ATRÁS E TAMÉN AVERIGUANDO ALGO NOVO

PARA QUE  ASÍ NON SEXA ABURRIDO E TEÑAS QUE CONSULTAR O LIBRO DE

CM, ATA O TEMA 3 INCLUÍDO.
                         

                                                     PISTAS


1º- MAR SITUADO ENTRE  ASIA , A PENÍNSULA BALCÁNICA E A ILLA DE CRETA.

2º-ILLA QUE ESTÁ AINDA MÁIS AO NORTE QUE AS BRITÁNICAS.

3º- RÍO QUE NACE NOS URAIS E DESEMBOCA NO OCÉANO GLACIAL ÁRTICO.

4º-PASO ESTRATÉXICO ENTRE O MEDITERRÁNEO E O ATLÁNTICO.

5º-ILLA SITUADA  AO NORTE DE SARDEÑA.

6º- PENÍNSULA NO EXTREMO OESTE DE EUROPA.

7º- FORMA DE RELEVO MÁIS EXTENSA DO CONTINENTE EUROPEO.

8º-CONXUNTO MONTAÑOSO SITUADO NO EXTREMO NOROESTE DA PENÍNSULA IBÉRICA.

9º- GRAN DEPRESIÓN DO SUR DE ESPAÑA.

10º-MONTES SITUADOS ENTRE OS PIRENEOS E A CORDILLEIRA CANTÁBRICA.

11º-ARQUIPÉLAGO ESPAÑOL SITUADO NO ATLÁNTICO.

12º-DÚAS SERRAS NAS RÍAS BAIXAS.

13º- SERRA NO QUE ESTÁ O PICO CADRAMÓN.

14º- CUMIO GALEGO DE 1778 M.

15º- PARTE MOI FÉRTIL DA MESETA DE LUGO.

16º-IMPORTANTE RÍO QUE DESEMBOCA EN CORCUBIÓN.

17º-DÚAS SERRAS ORIENTAIS.

18º- PRINCIPAL RÍO GALEGO.

19º-ENCORO DO LIMIA.

20º- CLIMA PROPIO DE GALICIA.

21º- GRÁFICO QUE REPRESENTA AS TEMPERATURAS E PRECIPITACIÓNS DUN LUGAR CONCRETO DURANTE UN PERÍODO DE TEMPO.

22º- ASÍ SON AS TEMPERATURAS NO CLIMA OCEÁNICO.

23º-ESPECIES ARBÓREAS QUE SUSTITUÍRON AO BOSQUE ORIXINAL GALEGO.

24º-AVE EN PERIGO DE EXTINCIÓN.

25º- PROVINCIA ONDE ESTÁN AS FRAGAS DO EUME.

26º-MONUMENTO NATURAL NA COSTA LUCENSE.

27º-HABITANTES QUE TEN GALICIA.

28º-PROVINCIAS GALEGAS MENOS POBOADAS.

29º-CIDADE MÁIS POBOADA DE GALICIA.

30º-ACTIVIDADE PROPIA DO SECTOR PRIMARIO QUE SE DA PRINCIPALMENTE NAS RÍAS CANDO BAIXA A MAREA.

lunes, 14 de octubre de 2013

ECONOMÍA EN EL INTERIOR

       O INTERIOR DE GALICIA TAMÉN TEN RECURSOS IMPORTANTES QUE DEBERÍAN SERVIR PARA QUE AS XENTES PERMANEZCAN NO SEU ENTORNO DISFRUTANDO DUNHA VIDA DIGNA. NOS ÚLTIMOS ANOS AS ALDEAS ESTÁN DESAPARECENDO PORQUE NON SE SOSTEÑEN AS FORMAS DE VIDA ANTIGAS E A MECANIZACIÓN DOS TRABALLOS AGRÍCOLAS E GANDEIROS FAN QUE CON POUCAS PERSOAS SE FAGA MOITO TRABALLO. PERO O NOSO RELEVO É MOI IRREGULAR, AS CHAIRAS SON ESCASAS E NAS LADEIRAS DAS MONTAÑAS O TRABALLO CON TRACTORES RESULTA MOI PERIGOSO, SOBRE TODO CANDO É FEITO POR PERSOAS  MAIORES. OS PRODUTOS SELECTOS E DE CALIDADE,  EN PEQUENAS CANTIDADES , SON  ESCASOS, E CASE SEMPRE  FEITOS ARTESANALMENTE.

GUISANTE LÁGRIMA GALEGO

PEMENTOS DE OIMBRA

PEMENTOS DE PADRÓN

ACEITE DE QUIROGA

ACEITE, CEREIXAS EN SAN CLODIO

PORCO GALEGO OU CELTA

UNHA EMPRESA FAMILIAR

UNHA TARTA DE SAS DE PENELAS, CASTRO CALDELAS, TRIVES

ANDROLLA DOS ANCARES

VACA RUBIA GALEGA

GRELOS DE MONFERO

QUEIXO DE SAN SIMÓN

OS QUEIXOS DE ARZÚA

UN VIÑO GALEGO

PIZARRAS DE VALDEORRAS

CASTAÑAS PROTEGIDAS

COGUMELOS COGORDÓS, ROCOS, CHOUPÍS

TURISMO : OBRAS CON ARTE E HISTORIA

ETC...



   

sábado, 12 de octubre de 2013

OFICIOS PERDIDOS

O ÚLTIMO CORDELEIRO

A GUARDA E O PEIXE ESPADA

A GUARDA TEN EN VIGO A SÚA FLOTA PESQUEIRA DE PEIXE ESPADA...


La ciudad marroquí de Agadir ha centrado toda esta semana la atención de la flota gallega de palangre de superficie, que tiene como especie principal el pez espada. Y es que hasta mañana lunes se reúne allí el ICCAT, el organismo internacional que regula las pesquerías de túnidos y especies afines del Atlántico y los mares adyacentes, como el Mediterráneo.
Y en lo que a pez espada se refiere, la flota gallega -unos 180 buques, en su mayor parte de A Guarda y Vigo- no espera cambios en los cupos pesqueros para el próximo año por lo que, salvo sospresa, se mantendrían en unas 7.500 toneladas en el Atlántico Norte -la flota gallega dispone del 98% del TAC comunitario- y en cerca de 5.000 en el Atlántico sur, donde la flota gallega concentra también el 90% de las posibilidades de pesca de pez espada que ICCAT adjudica a la UE.

PESCA A NIVEL MUNNDIAL

FAENANDO COS GUARDESES 1

FAENANDO COS GUARDESES 2



ECONOMÍA, RIQUEZA, POBOACIÓN

POLBO DE BOEU

CHOCOS DE REDONDELA

LAMPREAS EN ARBO

NAVALLAS NAS CÍES

CENTOLAS DE LIRA

PESCA SUBMARINA

O PINCHO EN CARIÑO, ORTEGAL

LUBINAS EN CEDEIRA

SARDIÑAS NA GUARDA

viernes, 11 de octubre de 2013

POBOACIÓN DA NOSA PROVINCIA

                 OURENSE E LUGO SON AS PROVINCIAS DA GALICIA INTERIOR. OS RECURSOS NON SON TAN RICOS E VARIADOS COMO NA COSTA, AINDA QUE  EXISTEN RECURSOS NATURAIS DABONDO.

                   O CERTO É QUE OURENSE PERDE HABITANTES DE FORMA DRAMÁTICA, COMO CHE EXPLICA ESTE ARTIGO DA VOZ DE GALICIA.

ARTIGO PERIODÍSTICO

REGALAMOS ALDEA

UN MONTE MÍTICO NA COSTA DA MORTE

MONTE PINDO

COSTA DA MORTE

DESEMBOCADURA DO XALLAS

PATRIMONIO NATURAL DESTROZADO

" El Fuego se salta el Rio Xallas y las llamas deboran el Mirador de Ézaro.
Todos nos lo preguntabamos a lo largo del viernes. ¿Saltará el rio?, la mayoria coincidiamos que no, pero nos equivocamos. Sobre las 2 de la madrugada me sorprendía un mensaje de que habia saltado el rio. Cuando llegué ya estaba el mirador en llamas.
De nuevo en infierno. Primero los vecinos de Cornido, San cibrán, Caldebarcos, Parches y Quilmas. Luego le tocó el turno a el Pindo y cuando todos pensabamos que estaba controlado reaviva y cruza el rio. Ahora la lucha la tienen los vecinos del Ézaro. Espero que durante esta madrugada logren extinguir este fuego que lleva ya 4 días quemando todo lo que encuentra a su paso y deje tranquilos a estos vecinos."




AVALIACIÓN

                                          DE QUE  CHE  FALO?



1º- MAR NO QUE DESEMBOCA O RIN.

2º- CORDILLEIRA NA QUE SE ENCONTRA O ELBRUS.

3º- GRAN ILLA NO MEDITERRÁNEO MÁIS PRÓXIMA A ITALIA.

4º- DOUS RÍOS QUE DESEMBOCAN NO MAR CASPIO.

5º- RÍO MOI LONGO QUE DISCORRE ENTRE OS CÁRPATOS, BALCÁNS E ALPES.

6º- SERRA DE MALLORCA.

7º- PICO DOS PIRENEOS QUE MIDE 3.404 m.

8º- CONXUNTO MONTAÑOSO NO QUE SE ENCONTRA O MONCAIO.

9º- SERRAS QUE OCUPAN A MAIOR PARTE DA PROVINCIA DE OURENSE.

10º- SERRA NA QUE SE ENCONTRAN PÍA PÁXARO, MONTOUTO, FORMIGUEIROS E A CABRA.

11º- CHAIRA MÁIS EXTENSA DE GALICIA.

12º- PRINCIPAL LOCALIDADE DA  DEPRESIÓN DA LIMIA.

13º- PRINCIPAIS CULTIVOS DA TERRA CHÁ.

14º- RÍA IMPORTANTE ENTRE CABO VILÁN E TOURIÑÁN.

15º- IMPORTANTE RÍO QUE DESEMBOCA EN PONTEVEDRA.

16º- CATRO ENCOROS DAS SERRAS SURORIENTAIS.

17º- RÍO NO QUE DESEMBOCA O LOR.

18º- RÍO NO QUE ESTÁ O ENCORO DAS CUNCHAS.

19º-FAI O ENCORO DE ALBARELLOS E DESEMBOCA NO MIÑO.

20º-BOSQUE MIXTO COMPOSTO DE FAIAS E OUTRAS ÁRBORES.

CLIMOGRAMA

      O CLIMOGRAMA É UN GRÁFICO NO QUE PODES REPRESENTAR

INFORMACIÓN IMPORTANTE REFERIDA ÁS PRECIPITACIÓNS E

TEMPERATURAS DUNHA CIDADE OU LUGAR DETERMINADO. NA PÁXINA 25

DO LIBRO PODES VER O CLIMOGRAMA DA CORUÑA. NESE CLIMOGRAMA

APARECEN OS DATOS DE TODO UN ANO. SERÍA CONVENIENTE SABER

DE  CAL ANO SE TRATA PORQUE SEGURO QUE TEN VARIACIÓNS DUN ANO

PARA OUTRO.

      SE TE FIXAS,  PODES VER QUE AS TEMPERATURAS VEÑEN

REPRESENTADAS POR UNHA LIÑA VERMELLA QUE ALCANZA A ALTURA

MÁXIMA NOS MESES DE VERÁN, PERO NUNCA É NEGATIVA PORQUE O

OCÉANO DULCIFICA AS TEMPERATURAS. AS BARRAS AZUIS REPRESENTAN

A CANTIDADE DE AUGA CAÍDA EN CADA MES, E COMO É NORMAL AS MÁIS

CURTAS SON NOS MESES DE VERÁN QUE  É CANDO CHOVE MENOS.


      PODES  CREAR UN PEQUENO TEXTO EXPLICANDO ESE  CLIMOGRAMA

DA CORUÑA.


MIRA ESTES CLIMOGRAMAS E VERÁS QUÉ DISTINTA É MADRID, QUE SE

ENCONTRA NO INTERIOR DA MESETA, LEXOS DA INFLUENCIA ATLÁNTICA,

O MESMO QUE ALICANTE QUE ESTÁ NO LITORAL MEDITERRÁNEO.



CLIMOGRAMA DE LUGO

CLIMOGRAMA DE PONTEVEDRA

CLIMOGRAMA DE MADRID

CLIMOGRAMA DE ALICANTE


  

EVOLUCIÓN DA POBOACIÓN EN GALICIA

         SE QUERES VER COMO VAI EVOLUCIONANDO A POBOACIÓN EN GALICIA VERÁS QUE CADA VEZ TEMOS MENOS IMPORTANCIA DENTRO DO ESTADO ESPAÑOL DEBIDO A EMIGRACIÓN MASIVA E PROLONGADA NO TEMPO.FÍXATE NA TÁBOA E VERÁS QUE AÍNDA QUE AUMENTA A POBOACIÓN DEBIDO A MENOR MORTANDADE INFANTIL E A O AUMENTO DA ESPERANZA DE VIDA, TEMOS A METADE EN COMPARACIÓN A O RESTO DE ESPAÑA EN MENOS DE DOUS SÉCULOS.ESTAMOS DESAPARECENDO DA REALIDADE ESPAÑOLA MENTRES QUE OUTRAS PARTES AUMENTAN CONSIDERABLEMENTE.

        AS PERSOAS EMIGRARON PORQUE ENCONTRARON FORMAS DE VIDA LONXE DA SÚA TERRA, E NUNCA MÁIS VOLVERON E AGORA OS SEUS FILLOS XA PERTENCEN A OUTROS MODELOS DE VIDA.



 WIKIPEDIA


Según el censo INE 2013, Galicia cuenta con 2.763.499 habitantes censados. Se calcula en cerca de tres millones los gallegos que han emigrado, en su mayor parte a las demás comunidades autónomas españolas, Argentina y Venezuela. También hay importantes colonias de gallegos en Uruguay, Cuba, Brasil, México y en varios países europeos (Suiza, Alemania, Francia, Holanda y Reino Unido fueron importantes destinos de la emigración gallega en los años 60 y 70).


Evolución demográfica

La historia demográfica de Galicia ha sido la de una continua pérdida de peso respecto al resto de España, fruto de la emigración hacia Iberoamérica u otras partes de España. Así, en 1857 la densidad de población en Galicia era la mayor de todas las regiones de España, y Galicia representaba el 11,49% de la población española. Sin embargo, en 2006, sólo el 6,19% de los españoles residía en esta comunidad autónoma.
Evolución demográfica de Galicia y
porcentaje con respecto al total nacional51

1857 1887 1900 1910 1920 1930 1940 1950
Población 1.776.879 1.894.558 1.980.515 2.063.589 2.124.244 2.230.281 2.495.860 2.604.200
Porcentaje 11,49% 10,79% 10,64% 10,32% 9,93% 9,42% 9,59% 9,26%

1960 1970 1981 1991 1996 2001 2006 2007
Población 2.602.962 2.583.674 2.753.836 2.720.445 2.742.622 2.732.926 2.767.524 2.772.533
Porcentaje 8,51% 7,61% 7,30% 6,90% 6,91% 6,65% 6,19% 6,13%

jueves, 10 de octubre de 2013

AVALIACIÓN

ACÓRDATE DE QUE TES UN LIBRO PARA LER, LER E RELER. XA DEBES ANDAR POLO TEMA 3 QUE FALA DA ECONOMÍA. VAMOS REPASANDO...


RELACIONA:



1º-

A- CÁRPATOS                   A- ILLA

B- XUTLANDIA                 B- CORDILLEIRA

C- VÍSTULA                      C- PENÍNSULA

D- CRETA                         D- RÍO



2º-

A- ELBRUS                  A- 3.482 m

B- TREVINCA              B- 3.718 m

C- TEIDE                     C- 5.633 m

D- MULHACÉN           D- 2.124 m


3º-

A- NORTE             A- OCÉANO GLACIAL ÁRTICO

B- SUR                  B- OCÉANO ATLÁNTICO           

C- LESTE              C- MEDITERRÁNEO

D- OESTE              D- ASIA


4º-

A- PIRENEOS    A- PICO

B- ORTEGAL     B- CORDILLEIRA

C- BALEARES   C- CABO

D-MONCAIO      D-ARQUIPÉLAGO

5º-

A- CURTO             A- ANLLÓNS

B- LONGO             B- EBRO

C- RECORTADA    C- CLIMA

D- OCEÁNICO        D- COSTA GALEGA


6º-

A- FARO DE AVIÓN  A- S. SETENTRIONAIS

B- PENARRUBIA    B- S. CENTRAIS

C- XISTRAL               C- S. SURORIENTAIS

D- MANZANEDA       D- S. ORIENTAIS

7º-

A- ONS                      A- CHAIRA    

B- VILÁN                  B- SERRA

C- BERGANTIÑOS     C- ILLA

D- MEIRA                  D- CABO


8º-

A- NORTE       A- O.ATLÁNTICO

B- SUR            B- M. CANTÁBRICO

C- OESTE        C- ASTURIAS

D- LESTE         D- PORTUGAL


9º-

A-MIÑO          A- FERVENZA

B- TAMBRE    B- BELESAR

C- ULLA          C- PORTODEMOUROS

D- XALLAS       D- BARRIÉ DE LA MAZA


10º- 

A- OITAVÉN      A- VIVEIRO

B- LEREZ         B- AROUSA

C- ULLA           C- VIGO

D- LANDRO      D- PONTEVEDRA


11º-

A- MAMÍFERO             A- PITA DO MONTE

B- AVE                         B- OSO PARDO

C- PEIXE                      C- CANGREXO DE RÍO

D- INVERTEBRADO     D- SALMÓN


12º-

A- OURENSE           A- SERRA DO XURÉS

B- LUGO                  B- MONTE ALOIA

C- PONTEVEDRA    C- AS CATEDRAIS

D- A CORUÑA          D- FRAGAS DO EUME


13º-


A-SECTOR PRIMARIO          A- AUTOVÍAS

B- SECTOR SECUNDARIO   B- INDUSTRIA QUÍMICA

C- SECTOR TERCIARIO       C- 2,8 MILLÓNS

D-POBOACIÓN                     D- MARISQUEO


14º-


A-RURAL                             A- VIGO

B- URBANA                         B- AMA DE CASA

C- ACTIVA                           C- O CEBREIRO

D- NON ACTIVA                  D- POLICÍA


15º


A- AÉREO                  A- PETROLEIROS

B- TERRESTRE         B- AUTOESTRADAS

C- MARÍTIMO            C- LABACOLLA

16º-


A- PORTOS                      A- PEINADOR

B- AEROPORTOS            B- A-52

C- AUTOESTRADAS        C- VIGO

D- FERROCARRIL            D- ALVIA


17º-


A- GANDARÍA           A- VIGO

B- PESCA                  B- LUGO

C- INDUSTRIA          C- SANTIAGO DE C.

D- TURISMO            D- VILAGARCIA DE AROUSA



18º-

A-  CÍES                       A- MONUMENTOS

B- BAIONA                  B- CENTRO TURÍSTICO

C- ANCARES               C- PATRIMONIO NATURAL

D- SANTIAGO DE C.   D- PALLOZAS


19º-

A- OURENSE                   A- GANDERÍA E PESCA

B- LUGO                          B- INDUSTRIA VINÍCOLA

C- PONTEVEDRA           C- AUTOMÓVILES

D- A CORUÑA                 D- INDUSTRIA NAVAL


20º-

A- FORESTAL          A- 13,4 %

B- CULTIVOS           B- 15,8 %

C- PASTOS               C- 39,7%

D- OUTROS              D- 31,1%




miércoles, 9 de octubre de 2013

ECONOMÍA DE LA COSTA

      A COSTA OFRECE RECURSOS EXTRAORDINARIOS QUE NON EXISTEN NO INTERIOR. TEMOS 1.200 km  DE COSTA NUN LUGAR PRIVILEXIADO PARA A BIODIVERSIDADE  GRAZAS A UN FENÓMENO CHAMADO FLORAMENTO MARIÑO. POR ESO É QUE ESTA  RIQUEZA ATRAE ÁS XENTES ACUMULÁNDO ALÍ  A POBOACIÓN QUE SE ADICA A DIFERENTES ACITVIDADES RELACIONADAS CO MAR. EXISTEN CASTROS COSTEIROS, COMO O DE BAROÑA,  ONDE VIVÍAN DA PESCA E O MARISQUEO XA  FAI MILES DE ANOS.

CASTRO DE BAROÑA

AFLORAMIENTO MARINO



ILLA DE ONS

OSTRAS EN EL EO

UNA INDUSTRIA MEJILLONERA

INDUSTRIA DE CONSERVA

PUERTO DE VIGO

DEPORTES NAUTICOS

PESCA SUBMARINA

TURISMO GASTRONÓMICO

LONJA DE VIGO

LA PESCA EN GALICIA

CITROEN EN VIGO



ANIMAIS EN PERIGO DE EXTINCIÓN

FAUNA GALEGA EN PERIGO DE EXTINCIÓN



PITA DO MONTE

OSO PARDO

NUTRIA Y CANGREJOS EN EL SIL

COGIENDO CANGREJOS





martes, 8 de octubre de 2013

UN MONTE CON VISTAS

         NA DESEMBOCADURA DO MIÑO, NA PARTE ESPAÑOLA, HAI UN MONTE CON HISTORIA.

         DENDE ALÍ VESE O OCÉANO ATLÁNTICO,  O RÍO MIÑO E A MARXE PORTUGUESA. CON TAN BOAS VISTAS, QUE PERMITÍAN VER APROXIMARSE A POSIBLES INIMIGOS.  ESTABLECÉRONSE  NAQUELA TERRAZA  POBOS PRERROMANOS QUE VIVÍAN EN CHOZAS REDONDAS, CON TEITOS DE PALLA, PARECIDAS ÁS PALLOZAS DO CEBREIRO.

          DENDE ESE MONTE, CHAMADO DE SANTA TREGA, ATA CABO SILLEIRO A COSTA É RECTILÍNEA E ROCHOSA, CON POUCAS PRAIAS. TODA A COSTA PORTUGUESA TAMÉN É RECTILÍNEA.

         NO ALTO DESTE MONTE EXISTE UN POBOADO EXTENSO E AMURALLADO. ESTE TIPO DE POBOADO CHÁMASE CASTRO. OS ROMANOS CONSEGUIRON QUE FOSEN ABANDONADOS POUCO A POUCO E OS SEUS HABITANTES SE INCORPORASEN ÁS MODAS LATINAS.

         NAQUELES TEMPOS O RÍO MIÑO ERA NAVEGABLE E POR EL ENTRABAN E SAÍAN TANTO  MATERIAS PRIMAS COMO PRODUTOS ELABORADOS.

ROMANOS NA FIN DO MUNDO

GALICIA ANTES DOS ROMANOS

AVALIACIÓN

1º- PICO MÁIS ALTO DE EUROPA.

2º- PENÍNSULA QUE CONTÉN OS APENINOS.

3º- RÍO LONGO QUE NACE NOS ALPES E DESEMBOCA NO MAR NEGRO.

4º- CADEA MONTAÑOSA RUSA QUE SEPARA EUROPA DE ASIA DE NORTE A SUR.

5º- PICO MÁIS ALTO DE ESPAÑA.

6º- COMUNIDADE AUTÓNOMA ESPAÑOLA CON MÁIS QUILÓMETROS DE COSTA.

7º- RÍO QUE NACE NA CORDILLEIRA CANTÁBRICA E DESEMBOCA NO MEDITERRÁNEO.

8º- MONTES SITUADOS ENTRE O TEXO E O GUADIANA.

9º- GRUPO DE SERRAS OURENSÁS ONDE ESTÁN AS DE QUEIXA E SAN MAMEDE.

10º- ARQUIPÉLAGO ESPAÑOL QUE ESTÁ NO MEDITERRÁNEO.

11º- GRAN GOLFO NO MEDITERRÁNEO ONDE DESEMBOCAN O TURIA E XÚCAR.

12º- CABO MÁIS OCCIDENTAL DE ESPAÑA.

13º- RÍA NA QUE DESEMBOCAN O UMIA E ULLA.

14º- CHAIRA PRÓXIMA Á RÍA DE BETANZOS.

15º- PICO MÁIS ALTO DE GALICIA.

16º- GRAN ENCORO DO MIÑO NA PROVINCIA DE LUGO.

17º- RÍO QUE DESEMBOCA NA RÍA DE MUROS E NOIA.

18º- RÍO QUE SEPARA ASTURIAS DE GALICIA.

19º- CHAIRA LUCENSE PRÓXIMA Á SERRA DE MEIRA.  

20º- TRES RÍAS  MOI XUNTAS NA PROVINCIA DA CORUÑA.                                                                                      

UNHA ÁRBORE DE OUTONO

SOUTOS E RIQUEZA

       ESTAMOS NA ROTA EUROPEA DA CASTAÑA. PRONTO OS OURIZOS ABRIRÁN AS SÚAS BOCAS E OS DENTES CAIRÁN AO CHAN, ENTRE NÍZCAROS E ROQUIÑOS. AS MULLERES E OS HOMES ENCHERÁN SACOS E CESTAS QUE SE COMERCIALIZARÁN POR DISTINTAS PARTES DO MUNDO.

         ALGUNHAS CASTAÑAS SERÁN CONVERTIDAS EN FARIÑA, OUTRAS SERÁN PILONGAS, OUTRAS SERÁN ENLATADAS EN ALMIBAR, OUTRAS SE CONVERTIRÁN EN PURÉ, OUTRAS NUN DULCE CHAMADO MARRÓN GLACÉ, ETC.

          OS NOSOS BOSQUES SON FONTE DE RIQUEZA INAGOTABLE PORQUE O CASTIÑEIRO ADEMÁIS DO FROITO DAS CASTAÑAS TAMÉN OFRECE A SÚA MADEIRA , APRECIADÍSIMA PARA FACER MOBLES. E NON SÓ ISO SENÓN QUE AS SÚAS RAÍCES FAVORECEN O NACEMENTO DE FUNGOS.

             NON DIGAMOS XA O SEU PAPEL COMO ÁRBORE QUE PURIFICA A ATMÓSFERA E PROTEXE O SOLO DA EROSIÓN DAS CHUVIAS. OS SOUTOS DE CASTAÑOS EN CALQUERA ÉPOCA DO ANO SON O ABRIGO DE MOITOS SERES VIVOS.

           NA CIDADE DE CHAVES CELÉBRASE A FESTA DOS SANTOS ONDE PODES PROBAR AS CASTAÑAS ASADAS E SALGADAS, TÍPICAS.EN GALICIA CELEBRAMOS UNHA FESTA PROPIA DA CASTAÑA QUE É O MAGOSTO. PERO EN MOITAS CIDADES HAI VENDEDORES AMBULANTES QUE AS OFRECEN ASADAS ENVOLTAS EN PAPEL.

           ANTIGAMENTE, ANTES DE QUE CHEGARAN AS PATACAS DAS AMÉRICAS, COAS CASTAÑAS FACÍASE O CALDO. PARA CONSERVALAS TODO O ANO SECÁBANAS ENCIMA DA LAREIRA, POSTAS NUN CANIZO; ERAN AS CASTAÑAS SECAS OU PILONGAS.

           DOS SOUTOS GALEGOS HAI IMAXES FERMOSAS E TAMÉN HAI ALGÚN DECLARADO MONUMENTO NACIONAL.

ROZABALES

lunes, 7 de octubre de 2013

A VIDA NA LIMIA

UNHA MULLER  CONTA COMO FOI A SÚA VIDA NA ALDEA DE SARREAUS. NON TODO ERA TRABALLAR...

ERMESINDA A MUIÑEIRA CANTARINA

FRAGAS DO MANDEO E SAN XOÁN DE RÍO

       O BOSQUE ATLÁNTICO ESTÁ CARGADO DE HUMIDADE, NO AR E MAIS NA TERRA PORQUE AS FRECUENTES PRECIPITACIÓNS QUE CHEGAN DO ATLÁNTICO FAN QUE OS RÍOS E REGATOS SEXAN ABUNDANTES TODO O ANO.
       AS PEDRAS CÓBRENSE DE MUSGOS POLA PROXIMIDADE DAS CORRENTES DE AUGA,  E OS FENTOS, MANTEÑEN VERDE O BOSQUE CANDO XA TODAS AS PLANTAS SECARON DESPOIS DO CALOR DO VERÁN.
       AS ÁRBORES SON CADUCIFOLIAS, QUEDANDO PELADAS AO CHEGAREN OS DÍAS DE OUTONO CO QUE O SOLO SE ENRIQUECE PORQUE AO DESCOMPOÑERSE NO CHAN FAN ABONO PARA AS PLANTAS E SON ALIMENTO DE PEQUENOS ANIMAIS, QUE MEDRAN BAIXO ELAS.
       AS TEMPERATURAS SON SUAVES PORQUE O MAR NON DEIXA QUE BAIXEN NIN SUBAN  DEMASIADO.
       É POR TODO ISO QUE A VEXETACIÓN É EXUBERANTE E OS ANIMAIS ENCONTRAN ALIMENTO DABONDO.
       PERO A ACCIÓN DO HOME, OS INCENDIOS, O URBANISMO DESCONTROLADO, OS INTERESES ECONÓMICOS SEN ESCRÚPULOS FAN QUE A BIODIVERSIDADE VAIA DECRECENDO.
       OS SOUTOS DE CASTIÑEIROS TAMÉN SON ABUNDANTES E BAIXO ELES MEDRAN OS APRECIADOS BOLETUS.
         EXISTEN MOITOS ANIMAIS SALVAXES COMO O XABARIN, O CORZO, O GAMO, O LOBO, A RAPOSA, O TEIXUGO...E NOS RÍOS MOITOS E BOS EXEMPLARES DE PEIXES COMO AS TROITAS, OS SALMÓNS, AS ANGUÍAS...
        TAMÉN SON IMPORTANTES OS INSECTOS QUE POLINIZAN AS PLANTAS E ADEMAIS PRODUCEN ALIMENTO COMO FAN AS ABELLAS.
        TODO O BOSQUE É UN ECOSISTEMA QUE DEBEMOS RESPECTAR.

UNHA MARAVILLA DE VIDA

ESPECTÁCULO NATURAL

CARBALLEIRA NO BOSQUE ATLÁNTICO GALEGO

CARBALLEIRA DE SAN XUSTO

SENDEIRISMO

CARBALLEIRA DE SAN XUSTO, COTOBADE, PONTEVEDRA.


Carballeira de San Xusto, Carballeira de ramada (enramada),
naquela carballeiriña, perdín a miña navall, BIS
ailalelo, ailalalo .
Perdín a miña navalla, máis valera non perdela,
fíxenme de alí veciño e casei con Rafaela,
ailalelo, ailalalo.
Carballeira de Tenorio, heina de mandar cortare
cando vou pra Pontevedra, non deixa ve-lo mare,
ailalelo, ailalalo.

 http://www.ogalego.eu/exercicios_de_lingua/exercicios/pasatempos/cantigas.htm#44


AVALIACIÓN

1º- PRINCIPAL AFLUENTE DO MIÑO QUE NACE FÓRA DE GALICIA.

2º- ENCORO QUE FIXERON NO MIÑO ANTES DE CHEGARLLE O AVIA.

3º- RÍA QUE FORMA O RÍO XALLAS NO QUE ESTÁ O ENCORO DA FERVENZA.

4º- PICO DOS ANCARES QUE MIDE 1.826 metros.

5º- FORMA DO RELEVO QUE VAI DE TUI A PADRÓN.

6º- CABO QUE HAI A ENTRADA DA RÍA DE VIGO.

7º- SERRA CENTRAL SITUADA ENTRE OS RÍOS EUME, MANDEO E LADRA.

8º- ACCIDENTE COSTEIRO QUE FORMA O MIÑO NA DESEMBOCADURA.

9º- TRES CABOS PRÓXIMOS AO VAL DE VIMIANZO.

10º- RÍO QUE FAI A RÍA DE VIVEIRO.

11º- DEPRESIÓN POLA QUE CIRCULA O RÍO ARNOIA.

12º- CHAIRA POLA QUE DISCORRE O ANLLÓNS.

13º-RÍO QUE NACE NAS SERRAS ORIENTAIS, PASA A DEPRESIÓN DE SARRIA E DESEMBOCA NO MIÑO.

14º- DOUS RÍOS IMPORTANTES DA RÍA DE AROUSA.

15º- RÍO CORUÑÉS QUE FAI O ENCORO BARRIÉ DE LA MAZA.

16º- RÍO QUE NACE EN GALICIA E DESEMBOCA EN ASTURIAS.

17º- ENCORO DO RÍO ULLA.

18º- ENCORO QUE FAI O LIMIA ANTES DE ENTRAR EN PORTUGAL.

19º- TIPO DE CLIMA QUE PREDOMINA EN GALICIA.

20º-ÁRBORE MÁIS REPRESENTATIVA DO BOSQUE ATLÁNTICO.


UXÍO E A SÚA TERRA

UXÍO NOVONEIRA FAI UN POEMA A O COUREL:

OS EIDOS


FLORA, FAUNA, POESÍA NO COUREL

O COUREL

OUTONO NA GALICIA INTERIOR

CANCIÓN

CAUREL, COUREL, TERRA DE OURO

TERRA DE OURO


POEMA DE UXÍO NOVONEIRA

Courel dos tesos cumes que ollan de lonxe!
 Eiquí síntese ben o pouco que é un home...
 Serra aberta! 
Inmensa antiga herencia!
 Eu son esta coor de soidá.
Ancares soñados de lonxe! 
Penas de Marco de Medio, Mundo en ringuileira do Candedo ás Moas!
 Alto da Lucenza, Formigueiros, Montouto, Pía-Paxaro
tesos cumes do Courel! Pobos probes 
ardidos de tristura mouros de queimados!
Cumes soas i escuras
correndo núas
 pra A Maior Soidade e Negrura!...

domingo, 6 de octubre de 2013

LEMOS, MONTERREI, MACEDA, DEZA, MARIÑAS ...

MÚSICA PARA UN CONDE

Conocido habitualmente como "El Gran Conde de Lemos", fue Presidente del Consejo de IndiasVirrey de Nápoles, Presidente del Consejo Supremo de Italia (según el conde de Gondomar el cargo “mayor y más útil que daba el Rey en Europa”), comendador de la Orden de Alcántara, y famoso estadista y diplomático español.Embajador extraordinario en Roma y Alguacil Mayor del Reino de Galicia. Hombre de salud frágil, se refugió enMonforte para recuperarse de sus crisis; destacó por sus cualidades como estadista, como intelectual y mecenas, consolidando la tradición en la familia de los Castro, honrada también por su tío Rodrigo de Castro; se le recuerda también por su lucha en favor de los derechos del Reino de Galicia.

PEDRO FERNANDEZ DE CASTRO GRANDE DE ESPAÑA


Si tienes la paciencia de leer, verás que nuestro castillo ha sido testigo de asuntos muy importantes en la Edad Media, con este otro conde, hermano de Juana e Inés de Castro.

OTRO CONDE DE LEMOS MEDIEVAL

La Depresión de Lemos tiene su capital en Monforte de Lemos,en donde tenía su castillo el conde,  así como Monterrei tenía su fértil valle donde vivían los campesinos trabajando las tierras de sus señores, que vivían en el castillo que podemos visitar porque está muy cerca.

UNA COMARCA CON CONDE

MACEDA Y LOS NAVEGANTES

VIVEIRO E FILIPINAS

EN VIMIANZO UN CASTILLO CON HISTORIA



sábado, 5 de octubre de 2013

AVALIACIÓN

                            QUE, SABES  OU  NON ?



 1º- É UNHA SERRA QUE HAI ENTRE A RÍA DE  AROUSA E A DE NOIA.

2º- É UNHA SERRA QUE HAI ENTRE A RÍA DE VIGO E A DE PONTEVEDRA.

3º- SON UNHAS ILLAS QUE ESTÁN NA ENTRADA DA RÍA DE VIGO.

4º- É UNHA ILLA QUE ESTÁ A ENTRADA DA RÍA DE PONTEVEDRA.

5º- É O PICO MÁIS ALTO DE GALICIA CON 2.124 METROS.

6º- É UNHA SERRA QUE ESTÁ NO SUR DA PROVINCIA DE OURENSE, CON PARQUE NATURAL, POLO QUE DISCURRE O LIMIA.

7º- É UN RÍO OURENSÁN QUE NACE EN SAN MAMEDE E DESEMBOCA NO MIÑO.

8º-É A RÍA MÁIS RICA E GRANDE DE TODAS AS GALEGAS.

9º- É A PROVINCIA GALEGA MÁIS MONTAÑOSA ONDE SE ENCONTRAN AS SERRAS SURORIENTAIS.

10º- SON UN GRUPO DE SERRAS QUE VAN DE NORTE A SUR SEPARANDO A GALICIA INTERIOR DA COSTEIRA.

11º- É UN AFLUENTE DO SIL QUE NACE NO COUREL CON ABUNDANTE FAUNA COMO TROITAS, ANGUILAS,TRITÓN PALMEADO, RÁ IBÉRICA, NUTRIAS, ETC.

12º-É UN PICO DE 1.056 m QUE ESTÁ NA SERRA DO XISTRAL.

13º-SON DÚAS SERRAS ORIENTAIS QUE ESTÁN NA PROVINCIA DE LUGO.

14º- É UNA SERRA CERCANA Á COSTA DE CABO ORTEGAL.

15º-É UNHA DEPRESIÓN NA QUE ATA FAI POUCO ESTIVO A LAGA DE ANTELA, OCUPANDO GRAN PARTE DO CENTRO DA PROVINCIA DE OURENSE.

16º-SERRA DA PROVINCIA DE OURENSE ONDE NACEN VARIOS RÍOS, ENTRE ELES O TÁMEGA.

17º-RÍO MÁIS LONGO DE GALICIA QUE PASA POR DÚAS CAPITALES DE PROVINCIA.

18º- É A GALICIA QUE NON ESTÁ TAN INFLUIDA POLO ATLÁNTICO E QUE SUFRE DESPOBOACIÓN.

19º- ÚNICO PARQUE NACIONAL QUE TEMOS EN GALICIA.

20º-SERRA LUCENSE ONDE NACE O RÍO MIÑO.

miércoles, 2 de octubre de 2013

GALICIA INTERIOR

                                       A GALICIA INTERIOR




      AS PROVINCIAS DE PONTEVEDRA E A CORUÑA SON AS QUE MÁIS INFLUIDAS ESTÁN
POLO OCÉANO ATLÁNTICO, MENTRES QUE AS DE LUGO E OURENSE OCUPAN  O INTERIOR. NO NORTE DA PROVINCIA DE LUGO TEMOS AS COMARCAS DAS MARIÑAS LUCENSES, QUE SÍ PERTENCEN A GALICIA LITORAL.

     MOITOS GALEGOS DE OURENSE EMIGRAN HACIA A COSTA. OUTROS EMIGRARON XA HAI MOITOS ANOS A EUROPA, AS AMÉRICAS E INCLUSO A AUSTRALIA, E OUTRAS PARTES DO PLANETA.


      O CERTO É QUE A GALICIA INTERIOR ESTÁ QUEDANDO DESERTA. A VIDA RURAL VAI CAMBIANDO COA MECANIZACIÓN DOS TRABALLOS AGRÍCOLAS, NOS QUE XA NON FAN FALLA MOITAS PERSOAS PARA FACER TRABALLOS MANUALMENTE, E TAMÉN CO DESEXO DE VIVIREN UNHA VIDA MÁIS MODERNA, E PARA CONTAR COS SERVICIOS QUE O PROGRESO DAS GRANDES CIDADES BRINDA, OS QUE DEBÍAN SER OS HABITANTES DA GALICIA INTERIOR DESAPARECEN.

     PERO SEGURAMENTE QUE NAS TERRAS DO INTERIOR EXISTEN RECURSOS NATURAIS QUE DEBERÍAMOS POR EN VALOR. ¿CALES SON ESES RECURSOS? AQUÍ TES UNS VIDEOS QUE NOS PODEN AXUDAR A DESCUBRILOS. OUTROS QUIZÁS SE NOS OCURRAN A NÓS. NOS TEMAS DESTE TRIMESTRE ESTUDAREMOS ESTES ASUNTOS.



OS ANCARES

O BARCO DE VALDEORRAS

PARQUE DO XURÉS

DEPORTE DE RIESGO

PARAPENTE, ENCORO, CAMPAMENTO

LITORAL

            PRAIAS

          Nas praias acumúlase a area que as ondas do mar arrastran dun lado a outro. A area fina e branca procede do contínuo desgaste das rochas, das cunchas e caparazóns dos mariscos que se crían no litoral. A cantidade de praias que hay en Galicia é inmensa tendo o privilexio de contar coa escollida  como mellor do mundo: Rodas nas illas Cíes. Unhas  miden varios quilómetros de longo como A Lanzada  e outras son pequeniñas como a de Praceres. Enterrados na area medran todo tipo de mariscos como ameixas, berberechos, navallas, zamburiñas, etc. As mulleres con sachos van levantando a area e rebuscando ata encontraren os mariscos., polo que ese traballo se chama mariscar y elas mariscadoras.Coas cunchas tamén fan adornos que venden a os turistas.

                MARISMAS



              Así como as praias, as marismas tamén existen dabondo. No Grove existe unha extensa zona chaira que grazas a o continuo ir e vir do mar crea unhas condicións óptimas para que medren seres vivos de extraordinario interes, polo que é un espacio natural protexido. Pero tamén existen outras en Baiona, na desembocadura do río Miñor.

               TÓMBOLOS

             O Grove foi unha illa ata que as areas depositadas polas correntes fixeron un camiño longo e estreito (istmo) co que quedou unida a terra firme. O mesmo pasou co Monte do Boi en Baiona, e a Coruña.

          CANTÍS


         Nas Rías Altas galegas existen cantís famosos como son As Catedrais pola súa beleza caprichosa . E outros, como os de o cabo Ortegal  que asustan pola bravura con que as mareas os baten mentres os percebeiros, colgados dende  as alturas, escarban nos duros penedos arrincando os froitos máis caros do mar.



RÍO XALLAS

RÍAS ALTAS

RIAS GALEGAS

PERCEBEIROS

MÚSICA E PAISXE

        Vexamos imaxes da esquina noroeste da Península Ibérica que os romanos chamaron Gallaecia porque os seus habitantes tiñan moito en común cos gálatas de Turquía, cos galos da Galia, xa que eran tribus celtas. Quedan aínda restos daqueles primeiros habitantes en castros, dólmenes, mámoas, menhires, pedras formosas, petroglifos... e tamén nos nomes dos pobos e vilas.

         Estamos moi influidos pola humidade atlántica. Os bosques autóctonos son caducifolios, a pesar das plantacións foráneas de eucaliptos e piñeiros, que son de folla perenne. A fauna foi sempre abundante pola calidade e cantidade  de pastos. A extraordinaria riqueza da costa  hoxe permanece e son famosos os mariscos e peixes das rías.

          Moitos ríos son ricos en salmóns,  troitas, lampreas, etc, ainda que a construción de encoros destroce os ecosistemas naturais que se formaron co paso dos séculos. Algúns, como o Miño ofrecen manantiales de augas termais que dende sempre foron apreciadas polos galegos e hoxe son un atractivo turístico.

           As serras esconden minas antigas de ouro, estaño,etc e outras máis modernas de wolframio...

          A riqueza dun territorio permite a os habitantes establecerse e crear poboacións.

MÚSICA E PAISAXE

BOSQUES XENEROSOS

BOSQUE E VIDA

MAR E VIDA



RIQUEZA ESCONDIDA

RIBEIRA SACRA



martes, 1 de octubre de 2013

ADIVIÑA CO MAPA DIANTE

                                      CAL É ....



1º-NACE NA SERRA DO COUREL, E DESEMBOCA NO SIL, CERCA DE QUIROGA.

2º-TODO O SEU TRAMO É CORUÑÉS, RECORRE BERGANTIÑOS, ACABANDO NA RÍA DE LAXE.

3º- NACE NA SERRA DE SAN MAMEDE, PASA POR ALLARIZ E DESEMBOCA NO MIÑO.

4º- NACE NAS SERRAS CENTRAIS E DESEMBOCA NA RÍA DE VIGO.

5º- DE LUGO TODOS OS 50KM, RECORRE A TERRA CHÁ  E DESEMBOCA NO MIÑO.

6º- NACE NAS SERRAS CENTRAIS, PASA POR RIBADAVIA ,É AFLUENTE DO MIÑO.

7º- DA CORUÑA CON SALMÓNS E TROITAS, 56 KM DE LONGO, TERMINA EN BETANZOS.

8º- TODO É CORUÑÉS, CON 125KM., E FAI O ENCORO BARRIÉ DE LA MAZA.

9º- NACE EN PROVINCIA DE LUGO,LIMITA CORUÑA E PONTEVEDRA, MIDE 132 KM E FAI O EMBALSE DE PORTODEMOUROS.

10º- É PONTEVEDRÉS, MIDE 50 KM., DESEMBOCA NO MIÑO, NACE EN FARO DE AVIÓN.


TAMBRE, TEA, ANLLÓNS, OITAVÉN, ARNOIA, LADRA, LOR, ULLA, AVIA, MANDEO.


RÍO E VIDA

RÍO E MORTE

PAISAXE ESPECTACULAR COMUNICACIONES DIFÍCILES

RÍO MANDEO